nike 2020

Radek Rak

Zwycięzca Nike 2020

Niespodziewany zwycięzca

Przed październikiem 2020 roku, kiedy to Radek Rak został ogłoszony laureatem Nagrody Nike, mało kto słyszał to nazwisko. Warto wykorzystać dobrze rozgłos po rozdaniu nagród, by zapoznać się bliżej z twórczością tego autora, bo zdecydowanie warto. TaniaKsiazka – Radek Rak jest bowiem twórcą nietuzinkowym, bardzo wszechstronnym i niezwykle utalentowanym. Na co dzień pracuje w jednej z krakowskich klinik weterynaryjnych, po pracy znajduje jednak czas na to, co kocha najbardziej, czyli na pisanie. Można by pomyśleć, że ktoś, kto wykonuje zawód medyczny, będzie publikował raczej teksty popularnonaukowe, ewentualnie reportaże, Rak przełamuje jednak ten stereotyp. Książka, za którą został nagrodzony, na pierwszy rzut oka przypomina powieść historyczną, nie należy jednak dać się zwieść pozorom. “Baśń o wężowym sercu, albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli” tak naprawdę stanowi bowiem mit osadzony jedynie w prawdziwych realiach z przeszłości. Za pomocą zrozumiałych dla wszystkich symboli i znanym czytelnikom postaci autor próbuje przekazać pewne uniwersalne treści dotyczące natury człowieka, a także stara się rozprawić z pewnymi sprawami z przeszłości.

Prawda czy mit?

Główny bohater powieści Raka, Jakób Szela, ma nawiązywać do postaci słynnego przywódcy powstania chłopskiego w Galicji, które to rozegrało się w dziewiętnastym wieku. W publicystyce i artykułach popularnonaukowych od zawsze wystąpienie to było przedstawiane jako zryw od początku skazany na klęskę i potępiany. Radek Rak próbuje jednak udowodnić, że Polacy tak naprawdę są narodem chłopów, nie szlachty, i to właśnie dlatego współczesne pokolenia powinny bliżej przyjrzeć się sytuacji najmniej uprzywilejowanych warstw w przeszłości. Autor jednoznacznie krytykuje pańszczyznę i relacje panujące pomiędzy poddanymi a ich panami. Do opowiedzenia całej historii wykorzystuje zaś motywy i mechanizmy typowe dla literatury fantastycznej, co może stanowić pewne zaskoczenie. Kapituła Nagrody Nike doceniła jednak kreatywność małopolskiego weterynarza i po raz kolejny udowodniła, że gatunek to jedynie pewna rama do przekazywania czytelnikom pewnych treści. 

A po “Baśni”

Bez wątpienia “Baśń o wężowym sercu, albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli” będzie najczęściej czytaną powieścią Raka. Nic dziwnego, wszak zazwyczaj czytelnik na samym początku sięga po książki nagrodzone jakimś wyróżnieniem. Warto jednak uzmysłowić sobie, że Radek Rak napisał również inne teksty, między innymi:

  • powieść “Kocham cię Lilith”
  • powieść “Puste niebo”
  • opowiadanie “Dziewczyna z kartofliska”
  • opowiadanie “W domu czasu przeszłego”.
Zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com